Η δυνατότητα ανάπτυξης αντιβαλλιστικής «ομπρέλας» μέσω των κινητών αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας, ώστε να καλυφθεί από ελληνικό έδαφος και η Βουλγαρία, σε συνδυασμό με την αποστολή δύο μαχητικών F-16 που θα μπορούν να επιχειρούν από τη Λήμνο, υπογραμμίζει τον κομβικό ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Η κίνηση αυτή αποτυπώνει επίσης το βάρος που αποδίδουν στη χώρα τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το ΝΑΤΟ, αντιμετωπίζοντάς την ως κρίσιμο πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.
Δένδιας: «Θα βοηθήσουμε στην αντιβαλλιστική προστασία της Βουλγαρίας»
Την απόφαση για την ελληνική συνδρομή προς τη Βουλγαρία –σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση– ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.
Η σχετική απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (ΚΥΣΕΑ), το οποίο συνεδρίασε υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Παράλληλα, εξαιτίας των αυξημένων κινδύνων που αντιμετωπίζει η νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας (στην οποία περιλαμβάνεται και η Τουρκία), ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης (SACEUR), πτέραρχος Αλέξους Γκρίνκεβιτς, έδωσε εντολή για αναβάθμιση του επιπέδου ετοιμότητας απέναντι σε πιθανές βαλλιστικές απειλές σε ολόκληρη την επικράτεια του ΝΑΤΟ.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βούλγαρο ομόλογό του, Ατανάς Ζαπριάνοφ, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα συνεισφέρει στην αντιβαλλιστική θωράκιση της Βουλγαρίας απέναντι σε πιθανές επιθέσεις από το Ιράν.
«Είχα σήμερα ακόμη μια συνομιλία με τον Βούλγαρο ομόλογό μου, κ. Atanas Zapryanov, και του γνωστοποίησα ότι η χώρα μας είναι έτοιμη να παρέχει κάθε δυνατή υποστήριξη για την ενίσχυση της αντιβαλλιστικής άμυνας της Βουλγαρίας έναντι ιρανικών πυραύλων», δήλωσε ο Νίκος Δένδιας.
Περιοχές εντός εμβέλειας
Σύμφωνα με στρατιωτικές εκτιμήσεις, τμήματα της Ελλάδας, της Βουλγαρίας αλλά και της Ρουμανίας βρίσκονται θεωρητικά εντός της εμβέλειας βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς που διαθέτει το Ιράν, όπως οι Sejjil και Khorramshahr.
Στη Βουλγαρία υπάρχουν πιθανοί στόχοι, κυρίως αμερικανικού ενδιαφέροντος. Στο αεροδρόμιο της Σόφιας έχουν κατά διαστήματα σταθμεύσει αμερικανικά μέσα, μεταξύ των οποίων μαχητικά F-35, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού, μεταγωγικά αεροσκάφη και άλλες υποστηρικτικές πλατφόρμες.
Ωστόσο, βασική αποστολή των ελληνικών Patriot φαίνεται ότι θα είναι η προστασία των κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων της Βουλγαρίας στη Μαύρη Θάλασσα.
Στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας βρίσκονται τα σημαντικά λιμάνια του Μπουργκάς και της Βάρνας, καθώς και τρία μικρότερα αλλά οικονομικά σημαντικά κοιτάσματα φυσικού αερίου: τα Γαλατά, Καλιάκρα και Καβάρνια. Επιπλέον, στο βουλγαρικό δίκτυο καταλήγουν δύο κάθετοι διάδρομοι μεταφοράς φυσικού αερίου, ένας που ξεκινά από την Ελλάδα και ένας από την Τουρκία.
Την ίδια στιγμή, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ότι από το 2022 και μετά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης έχει λειτουργήσει ως σημαντικός κόμβος μεταφοράς δυνάμεων και υλικού του ΝΑΤΟ προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, με χιλιάδες στρατιώτες και μεγάλο όγκο εξοπλισμού να διέρχονται από εκεί. Αν και ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου παραμένει έργο υπό ανάπτυξη, για την Αθήνα έχει ιδιαίτερη σημασία η επίδειξη ικανότητας υπεράσπισης κοινών συμφερόντων με γειτονικές και συμμαχικές χώρες.
Ο ρόλος Ελλάδας και Ρουμανίας
Η Ελλάδα και η Ρουμανία αποτελούν τις μοναδικές χώρες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη που διαθέτουν συστήματα Patriot. Παράλληλα, η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει τόσο τον αριθμό όσο και τις επιχειρησιακές δυνατότητες σε αεροσκάφη ώστε να μπορεί να συνδράμει συμμάχους σε περίπτωση απειλής.
Στην περίπτωση της Ρουμανίας, τα συστήματα Patriot έχουν επιπλέον αποστολή την αντιμετώπιση πιθανών απειλών που συνδέονται με τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, όπου οι επιθέσεις με πυραύλους και drones συνεχίζονται. Εξάλλου, η ρουμανική ακτή στη Μαύρη Θάλασσα θα μπορούσε, σε ένα ακραίο αλλά όχι αδύνατο σενάριο, να βρεθεί στο στόχαστρο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων. Για τον λόγο αυτό βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή και οι αμερικανικές αντιαεροπορικές δυνάμεις που σταθμεύουν στη βάση του Ντεβεσέλου.
Η ευρύτερη συμμαχική κάλυψη
Πέρα από την αποστολή στήριξης προς τη Βουλγαρία, τα ελληνικά Patriot εντάσσονται σε μια ευρύτερη συμμαχική λογική άμυνας, απόλυτα συμβατή με τις στρατηγικές κατευθύνσεις που προωθεί κατά καιρούς η ηγεσία του ΝΑΤΟ. Στην τρέχουσα περίοδο έντασης στη Μέση Ανατολή, τα συστήματα της Πολεμικής Αεροπορίας παρέχουν αντιβαλλιστική προστασία σε πολλαπλά επίπεδα.
Πρώτον, καλύπτουν το σύνολο της ελληνικής επικράτειας και ιδιαίτερα τα μεγάλα αστικά κέντρα. Παράλληλα, κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές προστατεύονται και από άλλα αντιαεροπορικά συστήματα, όπως τα γαλλικά Crotale και τα Hawk, καθώς και από τις αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες των μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας.
Δεύτερον, παρέχουν κάλυψη στις συμμαχικές –κυρίως αμερικανικές– δυνάμεις που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή της Σούδας.
Τρίτον, λειτουργούν ως πρόσθετη γραμμή άμυνας για την Κυπριακή Δημοκρατία, σε περίπτωση που κάποια απειλή διαφύγει από το πλέγμα προστασίας που δημιουργούν τα αντιτορπιλικά Arleigh Burke τα οποία επιχειρούν στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τέλος, σε συμμαχικό επίπεδο, τα ελληνικά συστήματα μπορούν να συνεισφέρουν και στην προστασία δυνάμεων που βρίσκονται στην Τουρκία. Αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό δεν βρίσκεται μόνο στη βάση του Ιντσιρλίκ η οποία προστατεύεται από ισπανική πυροβολαρχία Patriot, αλλά και στις αεροπορικές εγκαταστάσεις της Σμύρνης και του Ικονίου.
Σε περίπτωση που υπάρξει απειλή κατά της Τουρκίας, τα πρωτόκολλα του ΝΑΤΟ προβλέπουν ότι η ελληνική πυροβολαρχία Patriot που εδρεύει στην Κάρπαθο θα μπορούσε, εφόσον απαιτηθεί, να εμπλακεί επιχειρησιακά εντός του επιχειρησιακού της βεληνεκούς, το οποίο υπολογίζεται περίπου στα 160 έως 170 χιλιόμετρα.
