Στους εμβληματικούς Κήπους Αλιάρτου, πραγματοποιήθηκε και φέτος το Σαρακατσάνικο αντάμωμα που διοργάνωσε ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Βοιωτίας, με την στήριξη της Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και του Δήμου Αλιάρτου – Θεσπιέων.
Με συμμετοχή εκπροσώπων Σαρακατσάνικων Συλλόγων από όλη τη Χώρα και πλήθους κόσμου, η βραδυά εξελίχθηκε σε μια πραγματική ανάδειξη των πολιτιστικών χαρακτηριστικών των Σαρακατσάνων.
Οι Σαρακατσανοι είναι μια πληθυσμιακή ομάδα, με ισχυρές και μακραίωνες ιστορικές καταβολές, με πλούσια παράδοση, που περιλαμβάνει το σύνολο του τρόπου ζωής τους. Νομαδική φυλή που μπόλιαζε και δημιουργούσε ρίζες, σε κάθε τόπο που κατοικούσε, σκληροτράχηλοι ποιμένες, λόγω των συνθηκών διαβίωσης, με τραχιά γλώσσα, λόγω των καιρικών συνθηκών της υπαίθρου, που, όμως, μεταφέρεται αυτούσια από την εποχή του Ομήρου. Με όμορφες φορεσιές και αντικείμενα της καθημερινότητάς τους, που ταυτόχρονα είναι χρηστικά και συλλεκτικά.
Θεωρούνται ένας πληθυσμός, ανυπότακτος και γενναίος. Με κέντρο την ορεινή Πίνδο εξαπλώθηκαν σε όλη τη Χώρα.
Η κοινή καταγωγή, τα κοινά τραγούδια, που υμνούν τη φύση, τη λεβεντιά και την ομορφιά, την ποιμενική ζωή, αλλά και τη γενναιότητα και παλληκαριά, τους κάνουν ξεχωριστούς και ιδιαιτέρως αγαπητούς.
Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε το δώρο που πρόσφεραν, στον αντιπεριφερειάρχη Βοιωτίας, Γ. Ντασιώτη, μια γκλίτσα, σύμβολο των Σαρακατσάνων και, εν γένει, των ορεσίβιων πληθυσμών.
Όπως ανέφερα και στο χαιρετισμό μου, η γκλίτσα αποτέλεσε ένα πραγματικό εργαλείο του τσοπάνη γιατί, πριν ανακαλυφθούν τα πολυεργαλεία και τα «έξυπνα» αντικείμενα που κάνουν δέκα δουλειές μαζί, ο τσοπάνης είχε ήδη τη δική του τεχνολογία: τη γκλίτσα.
Μακριά, γερή, λιτή και αγέρωχη, η γκλίτσα δεν ήταν απλώς ένα μπαστούνι για να στηρίζεται ο βοσκός στον ανήφορο. Ήταν προέκταση του χεριού του, βοηθός στη δουλειά, εργαλείο ανάγκης και, αν χρειαζόταν,….. συνεργάτης στις διαπραγματεύσεις.
Με τη γκλίτσα οδηγούσε το κοπάδι, ξεχώριζε το ζώο που πήγαινε να κάνει του κεφαλιού του, έφερνε κοντά ένα πρόβατο, έσπρωχνε κάτι που βρισκόταν λίγο πιο πέρα και —με την κατάλληλη τεχνική— έπιανε ακόμη και πράγματα που ο άνθρωπος βαριόταν να σκύψει να σηκώσει.
Κι όταν τελείωνε η δουλειά με τα ζώα, η γκλίτσα δεν έμπαινε στη γωνία να ξεκουραστεί. Συμμετείχε και στην καθημερινότητα. Γιατί ο τσοπάνης δεν κουβαλούσε μαζί του ολόκληρο εργαστήριο. Είχε μία γκλίτσα και… αυτοσχεδιασμό.
Ήταν στήριγμα στον δρόμο, βοήθεια στις δύσκολες ανηφοριές και παρέα στις ατέλειωτες ώρες της βοσκής. Ήταν το αντικείμενο που ήξερες πως, ό,τι κι αν προκύψει, κάπως θα σου χρησιμεύσει.
Και βέβαια, υπήρχε και η περίφημη μαγκούρα της εξουσίας. Γιατί άλλο να φωνάζεις «έλα δω!» κι άλλο να το λες κρατώντας γκλίτσα. Το δεύτερο είχε μια… πειστικότητα που δεν χρειαζόταν πολλές εξηγήσεις.
Η γκλίτσα, λοιπόν, ήταν κάτι περισσότερο από ξύλο. Ήταν εργαλείο, μπαστούνι, βοηθός, προειδοποιητική πινακίδα και σύμβολο κύρους, όλα σε ένα.
Σήμερα έχουμε πολυεργαλεία με πολλά εξαρτήματα, GPS, φακούς, εφαρμογές και εγχειρίδιο χρήσης πολλών σελίδων.
Ο τσοπάνης παλιά είχε μια γκλίτσα.
Και ήξερε να τη χρησιμοποιεί. Γιατί το πραγματικό πολυεργαλείο δεν χρειάζεται μπαταρία. Χρειάζεται μόνο έναν άνθρωπο που ξέρει τι κάνει.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και ο Περιφερειάρχης Φάνης Σπανός, ο οποίος τιμά ιδιαίτερα την Σαρακατσάνικη παράδοση.
Συγχαρητήρια αξίζουν στους διοργανωτές, που όπως πάντα διατηρούν με τις εκδηλώσεις τους την παράδοση.
