Το εφιαλτικό σενάριο για 60% αύξηση τιμής στην αντλία – Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες οι Έλληνες θα βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη με τιμή εκκίνησης γύρω στο 1,75 ευρώ ανά λίτρο
Αντιμέτωπα με το αυξημένο κόστος ενέργειας βρίσκονται τα ελληνικά νοικοκυριά ενόψει του φετινού χειμώνα, καθώς η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης αναμένεται να «κάψει» τις τσέπες των καταναλωτών. Παρά το πλέγμα μέτρων που προωθεί η κυβέρνηση, το κόστος για τη θέρμανση αναμένεται να είναι σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με την έναρξη της περσινής περιόδου.
Χαρακτηριστικό της κρισιμότητας είναι το γεγονός ότι στο ελληνικό κοινοβούλιο ειπώθηκε ήδη από κυβερνητικά στελέχη η φράση ότι «αυτός ο χειμώνας ενεργειακά θα θυμίζει ημέρες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», φράση που σημαίνει ότι τα μηνύματα είναι ξεκάθαρα, ειδικά όταν επισημαίνονται από πρόσωπα της δεξιάς συντηρητικής παράταξης.
Στο πλαίσιο αυτό , η κυβέρνηση επιχειρεί με πακέτο μέτρων να αμβλύνει το «σοκ» των ανατιμήσεων στα καύσιμα ενόψει της νέας χειμερινής περιόδου, η οποία εκκινεί επίσημα στις 15 Οκτωβρίου. Στο επίκεντρο του οικονομικού επιτελείου βρίσκεται η συγκράτηση του κόστους μεταφορών και θέρμανσης, καθώς, χωρίς κρατική παρέμβαση, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα έκανε πρεμιέρα σε απαγορευτικά επίπεδα για τα νοικοκυριά.
Προβλέψεις ακόμη και για δελτίο καυσίμων στην Ευρώπη
Η κατάσταση με τις τιμές των καυσίμων προδιαγράφει ένα δύσκολο χειμώνα για όλη την Ευρώπη, με τα αποθέματα ενέργειας να μειώνονται λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αλλά και του αποκλεισμού που ισχύει για το ρωσικό αέριο. Αν οι καιρικές συνθήκες φέρουν δριμύ ψύχος, οι οικονομικοί αναλυτές θεωρούν ήδη πιθανό να οδηγηθεί η Ευρώπη σε «Δελτίο Καυσίμων», μέτρο που θυμίζει εποχές κορυφαίων οικονομικών κρίσεων και πολέμου.
Το ράλι ανόδου στις τιμές φέρνει κίνδυνο ακόμη και για «δελτίο καυσίμων» στην Ευρώπη
Το αποτέλεσμα θα είναι ακόμη πιο επώδυνο για τα ελληνικά νοικοκυριά, που ήδη πλήττονται από τις ανατιμήσεις στα είδη πρώτης ανάγκης. Οι Έλληνες θα βρεθούν αντιμέτωποι με την προοπτική ενός νέου κύματος ακρίβειας στη θέρμανση και το ρεύμα. Οι εξελίξεις είναι σίγουρο πως θα συμπαρασύρουν ανατιμήσεις στα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους ήδη ευάλωτους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ο πήχης των 1,75 ευρώ και ο κίνδυνος του «σοκ» στην αντλία
Όπως προανήγγειλε ο Πρωθυπουργός στην πρόσφατη συνέντευξή του στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΕΡΤNews, κεντρικός στόχος της κυβέρνησης είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να συγκρατηθεί κάτω από το 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Πρόκειται για την τιμή με την οποία έκλεισε η περσινή σεζόν τον περασμένο Απρίλιο.
Η αγωνία του οικονομικού επιτελείου είναι έκδηλη, καθώς οι τρέχουσες συνθήκες της αγοράς δείχνουν ότι το πετρέλαιο θέρμανσης θα έβγαινε στην κατανάλωση αγγίζοντας τα 2 ευρώ το λίτρο. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε δυσβάσταχτο βάρος για τα μικρά και μεσαία εισοδήματα, αν αναλογιστεί κανείς τη χαώδη διαφορά με την περσινή χρονιά, όταν η αγορά άνοιξε στα 1,10 ευρώ το λίτρο.
Η «εξίσωση» του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και το σημερινό Eurogroup
Το ισχυρότερο εργαλείο για την άμεση αποκλιμάκωση της τιμής στην αντλία είναι η παρέμβαση στη φορολογία, ωστόσο αυτό απαιτεί το «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η κυβέρνηση αναμένει το σήμα των Βρυξελλών ώστε να προχωρήσει σε μείωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Το ζήτημα της ενεργειακής ακρίβειας, άλλωστε, τίθεται ψηλά και στην ατζέντα του σημερινού Eurogroup στο Δουβλίνο, το οποίο συνεδριάζει υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη.
Η δημοσιονομική διαχείριση αυτής της κίνησης είναι εξαιρετικά λεπτή:
Κατά τη χειμερινή περίοδο διάθεσης, ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης διαμορφώνεται στα 28 λεπτά το λίτρο.
Τα έσοδα που αποφέρει στα κρατικά ταμεία υπολογίζονται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ.
Εφόσον η Κομισιόν εγκρίνει την παρέμβαση, το ποσοστό μείωσης του φόρου θα καθορίσει ακριβώς το περιθώριο συμπίεσης της τελικής τιμής, ζυγίζοντας παράλληλα την απώλεια των αντίστοιχων φορολογικών εσόδων.
Ενισχυμένο επίδομα θέρμανσης τον Νοέμβριο
Οι παρεμβάσεις στην αντλία θα πλαισιωθούν τον Νοέμβριο με την καταβολή ενός αυξημένου επιδόματος θέρμανσης, που ωστόσο δεν είναι σίγουρο ακόμη αν και κατά πόσο θα μειώσει το ενεργειακό σοκ, καθώς οι τιμές των καυσίμων συμπαρασύρουν τις μεταφορές και κατ’ επέκταση εμπορεύματα και τρόφιμα.
Η συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση θα έχει οριζόντιο χαρακτήρα ως προς τα μέσα που χρησιμοποιούν οι καταναλωτές, καλύπτοντας όλες τις μορφές ενέργειας (ηλεκτρικό ρεύμα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, πέλετ κ.ά.), προκειμένου να στηριχθούν τα νοικοκυριά απέναντι στο συνολικό κύμα ανατιμήσεων του φετινού χειμώνα.
Η τιμή στο πετρέλαιο θέρμανσης θα αποτελέσει ενεργειακό σοκ για τα νοικοκυριά
Βασικός στόχος του κυβερνητικού επιτελείου είναι να διατεθεί το πετρέλαιο θέρμανσης στην αγορά τον Οκτώβριο σε τιμή μικρότερη των 1,75 ευρώ ανά λίτρο.
Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί η μεγάλη απόκλιση από τα περσινά δεδομένα: Τον Οκτώβριο της περασμένης χρονιάς το πετρέλαιο θέρμανσης είχε κάνει πρεμιέρα με τιμή 1,13 ευρώ το λίτρο (κλείνοντας τελικά την περίοδο στο 1,75 ευρώ/λίτρο). Η φετινή εκκίνηση, συνεπώς, γίνεται από αισθητά υψηλότερη βάση, με την αύξηση να ξεπερνά το 35%.
Επιδότηση στην αντλία και πλαφόν στο περιθώριο κέρδους
Όπως έχει προαναγγείλει ο πρωθυπουργός, οι λεπτομέρειες του σχεδίου –συμπεριλαμβανομένου του ύψους της κρατικής παρέμβασης– θα εξειδικευτούν στις αρχές της επόμενης εβδομάδας. Ο σχεδιασμός κινείται στους εξής άξονες:
Οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης: Προωθείται σημαντική αύξηση του επιδόματος, το οποίο θα συνεχίσει να κατανέμεται λαμβάνοντας υπόψη τις κλιματολογικές συνθήκες κάθε περιοχής, ώστε η ενίσχυση να είναι μεγαλύτερη εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη λόγω ψύχους.
Επιδότηση στην αντλία: Η κυβέρνηση επιδιώκει να περάσει η κρατική στήριξη απευθείας στην τελική τιμή του καταναλωτή. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται η συμβολή των διυλιστηρίων, ώστε μέρος των κερδών τους να χρηματοδοτήσει τη μείωση της τιμής στην αντλία.
Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους: Εξετάζεται σοβαρά η επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αλυσίδα εμπορίας καυσίμων και λιανικής, ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν για την αποτροπή της αισχροκέρδειας.
Τι θα ισχύσει για πετρέλαιο κίνησης και βενζίνη
Αναφορικά με τα καύσιμα κίνησης, αποφασίστηκε πως η στήριξη στο diesel θα παραταθεί και για τον μήνα Οκτώβριο.
Αντίθετα, δεν αναμένεται προς το παρόν αντίστοιχη κρατική παρέμβαση για την αμόλυβδη βενζίνη. Το οικονομικό επιτελείο ιεραρχεί ως άμεση προτεραιότητα την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης, τονίζοντας πως τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι συγκεκριμένα και δεν επιτρέπουν ταυτόχρονες οριζόντιες επιδοτήσεις σε όλα τα καύσιμα.
Η ΠΟΠΕΚ για το πετρέλαιο θέρμανσης
Την ίδια στιγμή, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ) απέστειλε επιστολή στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κ. Πιερρακάκη για το επίδομα πετρελαίου θέρμανσης στην τιμή της αντλίας.
Χαρακτηριστικά επισημαίνει ότι «ζητάμε το επίδομα πετρελαίου θέρμανσης να δοθεί στην τιμή της αντλίας, το οποίο τεκμαίρεται με τους παρακάτω λόγους. Το αίτημά μας είναι δίκαιο, διότι θα επωφεληθούν οι πραγματικοί καταναλωτές του πετρελαίου θέρμανσης και όχι εκείνοι που βρίσκουν τρόπους να εκδίδεται το παραστατικό στο όνομά τους, ενώ χρησιμοποιούν άλλο καύσιμο ή μικρότερες ποσότητες από αυτές που επιδοτούνται, είτε ακόμη και τίποτα.
Με την πρότασή μας αυτή θα πάψει να υφίσταται το ήδη παγιωμένο παραεμπόριο του επιδόματος. Συν τοις άλλοις θα μειωθεί για τους καταναλωτές το αρχικό κόστος αγοράς, όπως επίσης θα έχει θετική επίπτωση στον πληθωρισμό, δεδομένου ότι κανένα επίδομα δεν επιδρά σε αυτόν.
Επίσης, θα ακολουθήσει λιγότερο χρηματοοικονομικό κόστος ως προς τα κεφάλαια που χρειάζονται οι έμποροι, λιγότερο κόστος επιδότησης των άτοκων δόσεων, λιγότερες προμήθειες στις συναλλαγές με τραπεζικές κάρτες, που εκτιμώνται άνω του 1,5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ παράλληλα γίνεται λιγότερο ελκυστικό το φθηνό πετρέλαιο θέρμανσης στην ανάμειξή του με το ναυτιλιακό καύσιμο. Είναι ευνόητο ότι κόστη τα οποία επιβαρύνουν το προϊόν αυξάνουν την τιμή του. Με την πρότασή μας να δοθεί στην τιμή της αντλίας το επίδομα πετρελαίου θέρμανσης, θα επωφεληθούν οι επιχειρήσεις, οι οποίες δεν δικαιούνται επιδόματος, χαμηλώνοντας το κόστος λειτουργίας τους.
Θέτουμε υπόψη σας ότι οι περισσότεροι καταναλωτές δεν προμηθεύτηκαν πετρέλαιο θέρμανσης στο τέλος της προηγούμενης σεζόν διότι οι τότε πολύ υψηλές τιμές το κατέστησαν απρόσιτο με αποτέλεσμα η νέα περίοδος διάθεσης του καυσίμου να βρίσκει χιλιάδες δεξαμενές άδειες. Σήμερα η διαφαινόμενη τιμή υπολογίζεται αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά κατά πολύ αυξημένη σε σχέση με την πανάκριβη του Απριλίου. Το πολύ αυξημένο κόστος θέρμανσης έχει αποτέλεσμα να αυξάνεται η κατανάλωση ξύλων και των παραγώγων αυτών με αυτονόητο αποτέλεσμα την ατμοσφαιρική ρύπανση
Είναι γνωστό ότι τα προϋπολογισθέντα ποσά από τη Πολιτεία για το επίδομα θέρμανσης κατά τις προηγούμενες περιόδους δεν αναλώθηκε με αποτέλεσμα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ να παραμένουν στα κρατικά ταμεία. Με την ευκαιρία σας καλούμε να δώσετε τις 3.000 ευρώ για την εγκατάσταση του νέου συστήματος εισροών εκροών τα οποία έχει υποσχεθεί η Κυβέρνησή σας ως συμμετοχή της στο αχρείαστο και δυσλειτουργικό αυτό σύστημα.
Επίσης σας κάνουμε γνωστό ότι η κρατική επιδότηση στην αντλία του αγροτικού πετρελαίου δεν νοείται ότι θα είναι με δανειοδότηση του πρατηριούχου στο κράτος. Η επιδότηση στην αντλία για τους αγρότες μας που καλώς δίνετε, είναι κρατική επιδότηση και όχι χρηματοδότηση των πρατηριούχων ιδιαίτερα μάλιστα σε αυτή την περίοδο που διανύουμε, οι πρατηριούχοι έχουν υστέρηση κεφαλαιακής επάρκειας από τις μεγάλες αυξήσεις των καυσίμων με αποτέλεσμα να είναι ορατή η αδυναμία τους να εφοδιάσουν τα αγροτικά οχήματα».