Έντονο προβληματισμό για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ στη Βοιωτία εκφράζει ο οικονομολόγος και πρώην δημοτικός σύμβουλος Δήμου Θηβαίων, Θωμάς Κιούσης, σε άρθρο παρέμβασής του. Κάνει λόγο για νομοσχέδιο που προχωρά χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θέτει σειρά κρίσιμων ερωτημάτων για τα τιμολόγια, την άρδευση, την επάρκεια νερού, τον ρόλο των δήμων και τις πραγματικές επιδιώξεις πίσω από τη διεύρυνση της ΕΥΔΑΠ.
Το νερό στην ΕΥΔΑΠ, τα ερωτήματα παραμένουν
Του Θωμά Κιούση*
Με λογική συγκεντρωτισμού και με γενικόλογες διαβεβαιώσεις για πλεονεκτήματα όπως ενιαία στρατηγική, οικονομίες κλίμακας και τεχνογνωσία, ολοκληρώθηκε με συνοπτικές διαδικασίες η διαβούλευση και προχωρά η ψήφιση του νομοσχεδίου για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και στη Βοιωτία στο σύνολό της.
Χαρακτηριστική η επιλογή του επιτελικού κράτους να μην ζητήσει από τους δήμους και τους μέχρι σήμερα αρμόδιους φορείς τους, να συμμετάσχουν με το θεσμικό τους ρόλο και λόγω της μέχρι σήμερα αρμοδιότητάς τους, στη διαδικασία προετοιμασίας των διατάξεων, σε αντίθεση και με τις διακηρύξεις για έναν άλλο πιο ενεργό και υπεύθυνο ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως προβλήθηκε με τον νέο κώδικα των ΟΤΑ .
Ενδεχομένως και έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στη τοπική αυτοδιοίκηση για το αν μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας εθνικής στρατηγικής ορθολογικής διαχείρισης του νερού, ενώ γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες τόσο για την ύδρευση όσο και την άρδευση;
Η συμμετοχή θα έδινε τη δυνατότητα να αφουγκραστούν κεντρικά και να λάβουν υπόψη τις ανάγκες και τις ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών, να δοθούν διευκρινήσεις, να εξηγηθούν οι στόχοι και οι προτεραιότητες από αυτήν την επιλογή και αν είναι πράγματι τόσο καλά τα πράγματα, οι δήμοι να υποδεχτούν γιατί όχι, ένθερμα το νέο σχέδιο, αφού θα είναι για το καλό του τόπου.
Αναμενόμενη με όλα αυτά, η επιφυλακτικότητα για το ποιες μπορεί να είναι οι πραγματικές προθέσεις από την επέκταση της αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ σε όλο το φάσμα της διαχείρισης των υδάτων. Σχεδόν καθολική είναι η εικόνα άρνησης από δημοτικά συμβούλια και φορείς στη Βοιωτία όπως και στις υπόλοιπες περιοχές.
Τι θα γίνει με τα τιμολόγια;
Τι θα γίνει με τη συντήρηση, τις βλάβες, με τις διακοπές και την επάρκεια νερού; Τι θα γίνει με την άρδευση και με ποιο κόστος για τους αγρότες; Θα έχουν νερό να ποτίζουν για τις καλλιέργειές τους και ακόμα περισσότερο, τι θα γίνει σε μια περίοδο λειψυδρίας που θα δυσκολέψει την επάρκεια για την πρωτεύουσα; Ποιο εναλλακτικό σχέδιο υπάρχει σε μια τέτοια περίπτωση;
Ποιο ρόλο θα έχουν δήμοι, επιμελητήρια, αγροτικοί σύλλογοι;
Μήπως ο πραγματικός λόγος της επέκτασης κρύβεται πίσω και από πιθανές επενδυτικές επιλογές όπως Κέντρο Δεδομένων (Data Center) και αντλιοταμίευση για την ενέργεια των ΑΠΕ, στο πλαίσιο μιας νέας «εθνικής στρατηγικής» και τις αλλαγές στη μετοχική σύνθεση της ΕΥΔΑΠ τους τελευταίους μήνες;
Αναπάντητα ερωτήματα….
Με όλη αυτήν την εικόνα επιφυλακτικότητας και γενικευμένης άρνησης, πώς μπορεί χωρίς εξειδικεύσεις και εξηγήσεις να προχωρά η ψήφιση του νομοσχεδίου;
Μόνο με την επιτελική αυτοπεποίθηση της απόλυτης γνώσης;
Το δεδομένο είναι ότι η ΕΥΔΑΠ θα ελέγχει πλέον απόλυτα όλο τον κύκλο του νερού: Από τον ταμιευτήρα του Μόρνου, τη διαδρομή που περνά από όλη τη Βοιωτία, τη λίμνη Υλίκη.
Η επέκταση θα έχει πέραν των αναπάντητων ερωτημάτων, ως άμεση συνέπεια ανάγκες σε κεφάλαια για επενδύσεις από την ΕΥΔΑΠ. Επιπλέον, η εταιρία έχει να χρηματοδοτήσει μεγάλα έργα στην Αττική που σημαίνει με όλα αυτά, ότι θα χρειαστεί κεφάλαια για την εξεύρεση των οποίων, εκτός από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, έκδοση ομολόγων και ενδεχομένως ευρωπαϊκά κονδύλια, ορατό είναι το ενδεχόμενο για αύξηση των τιμολογίων. Ήδη στην πρωτεύουσα τα τιμολόγια αυξήθηκαν πριν μερικούς μήνες.
Η ΕΥΔΑΠ επίσης, ως εισηγμένη στο χρηματιστήριο με συμμετοχή ιδιωτών και θεσμικών επενδυτών στο μετοχικό της κεφάλαιο, ενδιαφέρεται όπως είναι αναμενόμενο για την ανοδική πορεία της μετοχής της, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το πώς θα ισορροπήσει μεταξύ της δημόσιας αποστολής και των οικονομικών απαιτήσεων των μετόχων, όπως η κερδοφορία και η οικονομική ευρωστία.
Όλα αυτά θα απαιτούσαν λεπτομερή ενημέρωση, τεκμηριωμένο διάλογο, επιχειρησιακό πλάνο λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της κοινωνίας με τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε περιοχής, με δεδομένο και κοινά αποδεκτό ότι το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα. Αποτελεί ένα πολύτιμο, φυσικό, κοινωνικό αγαθό άρρηκτα συνδεδεμένο με το δικαίωμα στη ζωή, την υγεία και την τοπική ανάπτυξη, άρρηκτα συνδεδεμένο με το δημόσιο συμφέρον.
- Οικονομολόγος, πρώην δημοτικός σύμβουλος δήμου Θηβαίων
