Νέο πλαίσιο για τη στεγαστική αρωγή μετά από φυσικές καταστροφές διαμορφώνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αλλάζοντας τόσο τις επιλογές που έχει ο ιδιοκτήτης ενός κατεστραμμένου ακινήτου όσο και τη διαδικασία μέσω της οποίας θα λαμβάνει την οικονομική ενίσχυση.
Οι αλλαγές αφορούν ολόκληρη τη διαδρομή μετά από μια φυσική καταστροφή: Από την πρώτη οικονομική στήριξη και την προσωρινή στέγαση μέχρι την επισκευή ή ανακατασκευή του ακινήτου και, πλέον, τη δυνατότητα αγοράς άλλου έτοιμου ακινήτου. Παράλληλα, καθορίζονται συγκεκριμένα στάδια για την καταβολή της στεγαστικής αρωγής και η διαδικασία περνά στο πληροφοριακό σύστημα «e-Άδειες».
Σύμφωνα με το υπουργείο, στόχος του νέου πλαισίου είναι ο πολίτης και η επιχείρηση που πλήττονται από φυσική καταστροφή να γνωρίζουν τι δικαιούνται, πώς μπορούν να λάβουν την ενίσχυση και ποιος ελέγχει τη διαδικασία.
Φυσικές καταστροφές: Πώς αλλάζουν οι αποζημιώσεις – Οι 5 νέοι κανόνες
Τέσσερις επιλογές για τη στεγαστική αρωγή
Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί η στεγαστική αρωγή. Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζει τον δικαιούχο αποκλειστικά στην επισκευή ή στην ανακατασκευή του ακινήτου που υπέστη τις ζημιές. Η στεγαστική αρωγή μπορεί να αφορά ανακατασκευή ή επισκευή του πληγέντος κτιρίου, κατασκευή νέου κτιρίου σε άλλη θέση, αποπεράτωση ημιτελούς ακινήτου ή αγορά ακινήτου για αυτοστέγαση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα αυτοστέγασης. Ο δικαιούχος μπορεί να αξιοποιήσει τη στεγαστική αρωγή για την αγορά έτοιμου ακινήτου αντί να κατευθύνει υποχρεωτικά τα χρήματα στην αποκατάσταση ή ανακατασκευή του πληγέντος κτιρίου. Στην περίπτωση αυτή η ενίσχυση καταβάλλεται εφάπαξ και δεν μπορεί να υπερβαίνει ούτε την εγκεκριμένη στεγαστική αρωγή για το πληγέν κτίριο, ούτε το τίμημα αγοράς του νέου ακινήτου.
Πόσα χρήματα μπορεί να πάρει για αγορά νέου ακινήτου
Το νομοσχέδιο δεν καθορίζει νέο ενιαίο ποσό στεγαστικής αρωγής ανά τετραγωνικό μέτρο, καθώς το ύψος της ενίσχυσης εξακολουθεί να προσδιορίζεται με βάση το εκάστοτε ισχύον πλαίσιο και τις αποφάσεις που εκδίδονται για τις πληγείσες περιοχές. Η αλλαγή που εισάγεται αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης της εγκεκριμένης στεγαστικής αρωγής για την αγορά ακινήτου προς αυτοστέγαση, με το ποσό να μην μπορεί να υπερβαίνει ούτε την εγκεκριμένη αρωγή για το πληγέν κτίριο ούτε το τίμημα αγοράς του νέου ακινήτου.
Για παράδειγμα, σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών όπου η στεγαστική συνδρομή έχει καθοριστεί στα 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ιδιοκτήτης κατοικίας 100 τ.μ. μπορεί να έχει εγκεκριμένη ενίσχυση έως 100.000 ευρώ. Εάν επιλέξει να αγοράσει για αυτοστέγαση ακίνητο αξίας 80.000 ευρώ, το ποσό που θα λάβει δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 80.000 ευρώ. Με τον τρόπο αυτό, το νέο πλαίσιο δεν μεταβάλλει το ποσό της στεγαστικής αρωγής που έχει καθοριστεί για την εκάστοτε καταστροφή, αλλά θέτει ως πρόσθετο ανώτατο όριο στην περίπτωση της αυτοστέγασης την πραγματική αξία αγοράς του νέου ακινήτου.
Ποιοι μπορούν να λάβουν στεγαστική αρωγή
Το νέο πλαίσιο διευρύνει και εξειδικεύει παράλληλα τις κατηγορίες των δικαιούχων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ιδιοκτήτες με πλήρη ή ψιλή κυριότητα, πρόσωπα που θεμελιώνουν κληρονομικό δικαίωμα, δικαιούχοι που πληρούν τις προϋποθέσεις τακτικής ή έκτακτης χρησικτησίας, καθώς και πρόσωπα με εμπράγματο δικαίωμα επιφανείας. Ειδική ρύθμιση προβλέπεται και για τις περιπτώσεις συγκυριότητας.
Για τις περισσότερες περιπτώσεις προβλέπεται ανώτατο όριο στεγαστικής αρωγής που αντιστοιχεί σε επιφάνεια 150 τετραγωνικών μέτρων ανά δικαιούχο ή ανεξάρτητη λειτουργικά ιδιοκτησία. Διαφορετικό όριο προβλέπεται για νόμιμα λειτουργούσες βιομηχανικές, βιοτεχνικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, καθώς και για ορισμένες αποθήκες, όπου η επιφάνεια μπορεί να φθάνει τα 500 τετραγωνικά μέτρα.
Πώς θα καταβάλλεται η στεγαστική αρωγή
Στην περίπτωση της ανακατασκευής, η καταβολή της ενίσχυσης συνδέεται με την πρόοδο των εργασιών και προβλέπονται τρεις βασικές δόσεις. Το πρώτο 50% καταβάλλεται με την έκδοση της οικοδομικής άδειας και την ολοκλήρωση της κατεδάφισης. Ακολουθεί το 30%, μετά την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού και της εξωτερικής τοιχοποιίας, ενώ το υπόλοιπο 20% καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων και την πιστοποίηση της καταλληλότητας του κτιρίου. Στην αυτοστέγαση μέσω αγοράς άλλου ακινήτου, αντίθετα, η ενίσχυση προβλέπεται να καταβάλλεται εφάπαξ.
Πρώτη αρωγή πριν από τη στεγαστική αρωγή
Πριν από την ολοκλήρωση της κύριας διαδικασίας μπορεί να χορηγείται και πρώτη αρωγή έναντι της στεγαστικής αρωγής, σε περιπτώσεις σημαντικών και εκτεταμένων ζημιών. Η ενίσχυση αφορά ιδιοκτήτες πληγέντων κτιρίων σε περιοχές οι οποίες έχουν οριοθετηθεί ως πληγείσες ή έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με τις εξαιρέσεις και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο νέο πλαίσιο.
Παράλληλα προβλέπεται επιδότηση προσωρινής στέγασης, η οποία μπορεί να λάβει τη μορφή επιδότησης ενοικίου ή συγκατοίκησης. Στην περίπτωση της συγκατοίκησης, το ποσό της ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της αντίστοιχης επιδότησης ενοικίου.
Αφορολόγητες και ακατάσχετες οι ενισχύσεις
Πρόσθετες δικλίδες προβλέπονται ώστε τα ποσά της ενίσχυσης να φθάνουν στον πληγέντα και να χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση των συνεπειών της καταστροφής. Η στεγαστική αρωγή και η πρώτη αρωγή χαρακτηρίζονται, υπό τους όρους του νέου πλαισίου, αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες. Παράλληλα, προβλέπεται ότι δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο, τους ΟΤΑ, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα πιστωτικά ιδρύματα.
Η διαδικασία περνά στο «e-Άδειες»
Σημαντική αλλαγή αφορά και τον τρόπο υποβολής των αιτήσεων. Η διαδικασία καθορισμού του δικαιούχου και χορήγησης της στεγαστικής αρωγής προβλέπεται να πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος «e-Άδειες». Η αίτηση θα υποβάλλεται από μηχανικό ή τεχνική εταιρεία, που θα έχει εξουσιοδοτηθεί νόμιμα από τον ενδιαφερόμενο.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η ψηφιοποίηση της διαδικασίας, η αξιοποίηση του «e-Άδειες» και η απλοποίηση των απαιτούμενων δικαιολογητικών και ελέγχων αποσκοπούν στην επιτάχυνση της αποκατάστασης των πληγέντων κτιρίων. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει πρακτικά προβλήματα που σχετίζονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες καθυστερήσεις.
Τι γίνεται με τις παλιές εκκρεμότητες
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στις νέες περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται μεταβατικές ρυθμίσεις που δίνουν τη δυνατότητα σε συγκεκριμένες κατηγορίες παλαιών πληγέντων να επανέλθουν στη διαδικασία και να εξεταστούν με βάση το νέο πλαίσιο, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Στο νέο νομοσχέδιο, υπάρχουν ειδικές μεταβατικές και τελικές ρυθμίσεις για παλαιότερες καταστροφές, με στόχο να αντιμετωπιστούν εκκρεμότητες και περιπτώσεις πληγέντων που δεν είχαν καταφέρει να ολοκληρώσουν τη διαδικασία.
insider.gr
