Εκδήλωση μνήμης και τιμής για τους 10 απαγχονισθέντες Λιβαδείτες από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στις 11 Σεπτεμβρίου του 1943, διοργανώνουν ο Δήμος Λεβαδέων και η Τοπική Κοινότητα Λιβαδειάς.
Θα πραγματοποιηθεί στην κεντρική πλατεία της πόλης, μπροστά από το μνημείο που θυμίζει τη θυσία τους και το διαρκή αγώνα κατά του φασισμού, την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου στις 11:00.
Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει επιμνημόσυνη δέηση, χαιρετισμό του Δημάρχου Δ. Καραμάνη, ομιλία από την πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Ζαγαρά Ξένια Σπάτα, κατάθεση στεφάνων και προσκλητήριο νεκρών.
Στο βιβλίο του “Ο ματωμένος Σεπτέμβριος στη Λιβαδειά το 1943” ο αείμνηστος δήμαρχος Άρης Ρούσσαρης περιγράφει το χρονικό.
Συγκεκριμένα αναφέρει:
Τα χαράματα του Σαββάτου 11 Σεπτεμβρίου του 1943 οι Γερμανοί καλούσαν τους άνδρες της πόλης από 15 έως 70 ετών να συγκεντρωθούν στην πλατεία Μητροπόλεως. Από τα μεγάφωνα απειλούσαν ότι θα τουφεκιζόταν όποιος βρισκόταν στο σπίτι του μετά τις 10 το πρωί. Πάνω από 1500 άντρες συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στη μάνδρα του εργοστασίου Πανουργιά στην Κρύα. Οι περίπολοι των Γερμανών ερευνούσαν τα σπίτια αναζητώντας άνδρες που ίσως κρύβονταν, λεηλατώντας και ασκώντας βία εναντίον παιδιών, γυναικών, γερόντων και ασθενών.
Το απόγευμα περίπου στις 4, ο Γερμανός Διοικητής οργισμένος κάλεσε τον Κατοχικό Νομάρχη Ι. Γεωργόπουλο και τον ενημέρωσε ότι βρέθηκε το πτώμα Γερμανού στρατιώτη σε χαντάκι στη συνοικία του Ζαγαρά. Τα αντίποινα που ακολούθησαν ήταν σκληρά. Η κυκλοφορία απαγορεύτηκε από τις 17:00 και όλα τα σπίτια έκλεισαν πόρτες και παράθυρα.
Γύρω στις 9 το βράδυ η συνοικία του Ζαγαρά καιγόταν. Παράλληλα, οι Γερμανοί κατακτητές μπήκαν στη μάνδρα, όπου ήταν φυλακισμένοι οι άντρες της πόλης, και επέλεξαν δέκα που κατοικούσαν ή είχαν σχέση με τον Ζαγαρά. Τους ανέβασαν πάνω σε φορτηγό αυτοκίνητο και τους μετέφεραν στη κεντρική πλατεία απέναντι από το ξενοδοχείο ΕΛΙΚΩΝ. Στο σημείο που βρίσκεται σήμερα η Εθνική Τράπεζα και έχει στηθεί το ηρώο της μνήμης των μαρτύρων, υπήρχαν κτήρια σχηματίζοντας Γ και στα μπαλκόνια των κτηρίων είχαν στηθεί δέκα κρεμάλες. Ακολούθησε ο απαγχονισμός των νέων.
