Με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των αντιπλημμυρικών έργων στην Εύβοια, η Διεύθυνση Δασών Εύβοιας της Επιθεώρησης Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία για τις παρεμβάσεις που έχουν υλοποιηθεί από τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες, καθώς και για τον σκοπό και τη λειτουργία τους.
Τα έργα αντιδιαβρωτικής προστασίας και ορεινής υδρονομίας αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις για τη σταθεροποίηση των εδαφών, τη συγκράτηση των φερτών υλικών και την άμβλυνση των πλημμυρικών φαινομένων, ιδιαίτερα σε περιοχές που έχουν πληγεί από εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές.
Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2021 στη Βόρεια Εύβοια, η οποία έπληξε περίπου 500.000 στρέμματα, η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος με τις χωρικά αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προχώρησαν άμεσα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκτεταμένων παρεμβάσεων αντιδιαβρωτικής και αντιπλημμυρικής προστασίας.
Στην περιοχή αρμοδιότητας του Δασαρχείου Λίμνης, υλοποιήθηκαν αρχικά αντιδιαβρωτικά έργα, όπως κορμοδέματα, σανιδότοιχοι, κλαδοπλέγματα και ξυλοφράγματα, συνολικού προϋπολογισμού 5,185 εκατ. ευρώ. Ακολούθησε η σύνταξη και έγκριση πέντε μελετών αντιπλημμυρικής προστασίας και η κατασκευή 254 φραγμάτων βάρους και προφραγμάτων, συνολικού προϋπολογισμού μεγαλύτερου των 13 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, ολοκληρώθηκαν τρία αντιπλημμυρικά έργα προϋπολογισμού 1 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης. Παράλληλα, στο Ειδικό Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών έχουν ενταχθεί έργα τεχνικής διευθέτησης της υδρολογικής λεκάνης Κυμασίου και συμπληρωματικές παρεμβάσεις στις λεκάνες «Λίμνη Ι» και «Λίμνη ΙΙΙ» (Γερανιά), συνολικού προϋπολογισμού 800.000 ευρώ.
Το πρώτο έργο έχει ολοκληρωθεί, ενώ το δεύτερο βρίσκεται σε ποσοστό υλοποίησης 30%. Στην περιοχή αρμοδιότητας του Δασαρχείου Ιστιαίας, πραγματοποιήθηκαν αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 7,87 εκατ. ευρώ. Στη συνέχεια, βάσει πέντε εγκεκριμένων μελετών, κατασκευάστηκαν 200 φράγματα και προφράγματα, συνολικού προϋπολογισμού 10,83 εκατ. ευρώ.
Η συμβολή των έργων αυτών έχει ήδη καταγραφεί κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων. Ειδικότερα, κατά τις κακοκαιρίες Daniel και Elias το 2023, τα έργα ορεινής υδρονομίας συνέβαλαν στη συγκράτηση μεγάλων ποσοτήτων φερτών υλικών και στη μείωση της ταχύτητας απορροής των υδάτων.
Αντίστοιχες παρεμβάσεις έχουν υλοποιηθεί και στην Κεντρική Εύβοια : μετά τις πυρκαγιές του 2018 και του 2019 στις περιοχές Κοντοδεσποτίου και Μακρυμάλλης του Δήμου Διρφύων Μεσσαπίων, εκτελέστηκαν αντιδιαβρωτικά έργα προϋπολογισμού 1,2 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, στο ρέμα Μαντάνια, συμβάλλοντα του ποταμού Μεσσάπιου, κατασκευάστηκαν έξι φράγματα και προφράγματα, προϋπολογισμού 500.000 ευρώ, ενώ το 2022 υλοποιήθηκαν πέντε ακόμη φράγματα και προφράγματα σε ορεινές κοίτες συμβαλλόντων του ποταμού Λήλα, αντίστοιχου προϋπολογισμού. Σε ό,τι αφορά τις πρόσφατες ζημιές στο οδικό δίκτυο Μαντουδίου – Προκοπίου, επισημαίνεται ότι πρόκειται για περιοχή με διαχρονικά καταγεγραμμένη πλημμυρική επικινδυνότητα.
Τα έργα ορεινής υδρονομίας έχουν συγκεκριμένο χωρικό πεδίο εφαρμογής και στοχεύουν στη συγκράτηση των φερτών υλικών, στη σταθεροποίηση των εδαφών και στην άμβλυνση των πλημμυρικών αιχμών και δεν υποκαθιστούν τις άλλες αναγκαίες τεχνικές παρεμβάσεις.
Η εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων σε συγκεκριμένες περιοχές στα κατάντη δεν συνεπάγεται, επομένως, την αποτυχία των έργων ορεινής υδρονομίας που έχουν υλοποιηθεί σε άλλες θέσεις και λεκάνες απορροής. Η αποτελεσματικότητά τους αξιολογείται με βάση τον ειδικό σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκαν, τη συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων και τη συμβολή τους στη συγκράτηση των φερτών υλικών και στον περιορισμό των διαβρωτικών διεργασιών.
Η ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική προστασία απαιτεί συνδυασμό παρεμβάσεων στις ορεινές λεκάνες απορροής, στις πεδινές κοίτες των ποταμών και στις κρίσιμες υποδομές, με συνεργασία και συντονισμό όλων των αρμόδιων φορέων.
Οι Δασικές Υπηρεσίες της Εύβοιας σε απόλυτη συνεργασία με την κεντρική υπηρεσία του ΥΠΕΝ, συνεχίζουν το έργο τους, με επιστημονικό σχεδιασμό, συστηματική παρακολούθηση των παρεμβάσεων και προτεραιότητα την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, των ανθρώπινων ζωών και των περιουσιών των πολιτών.
