Μετά τις σπουδές του στο Γεωπονικό του Δημοκρίτειου Θράκης, επέστρεψε στην πατρίδα του και το 2010 η εταιρεία του έκανε τα πρώτα της βήματα.
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗ
ymouratides@gmail.com
Ο Παναγιώτης Μαρίνης, έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές του ως γεωπόνος στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, επέλεξε να γυρίσει στον τόπο του και να βοηθήσει τους παραγωγούς να κάνουν τις καλλιέργειές τους πιο αποδοτικές, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες στον τομέα της λίπανσης. Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε το 2010, με σημαντική ώθηση στα πρώτα βήματά του από την ανάπτυξη της συμβολαιακής γεωργίας, η οποία έφερε στο χαρτοφυλάκιο της επιχείρησης του Παναγιώτη Μαρίνη δύο εταιρείες «κολοσσούς» στον τομέα των τροφίμων στην Ελλάδα, την Αθηναϊκή Ζυθοποιία και την Barilla. Το κριθάρι και το σιτάρι του κάμπου της Θήβας επιλέχθηκε ως εξαιρετική πρώτη ύλη από τις δύο εταιρείες αντίστοιχα, εξασφαλίζοντας στους παραγωγούς συμφέρουσες τιμές για το προϊόν τους και μάλιστα προτού ξεκινήσει η παραγωγή του. Αρα, έχοντας οι καλλιεργητές εξασφαλισμένες τιμές, επόμενος στόχος τους ήταν να πετύχουν τη μεγαλύτερη δυνατή παραγωγή. Η λύση ήταν τα λιπάσματα που θα ταίριαζαν καλύτερα με την καλλιέργεια.
Τα αποτελέσματα των πρώτων εφαρμογών έδειξαν ότι οι επιλογές ήταν σωστές, και αυτό έφερε νέους πελάτες στην εταιρεία αγροεφοδίων του Παναγιώτη Μαρίνη, η οποία εδρεύει στις Θεσπιές Βοιωτίας, σχεδόν από όλους τους τύπους καλλιεργειών.
Τότε, όπως και τώρα, ο νομός Βοιωτίας είχε πρωταγωνιστικό ρόλο σε δυναμικές καλλιέργειες. Τα στρέμματα σε στάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, καρπούζι και πεπόνι έχουν αυξηθεί, πατάτα και κρεμμύδι είναι μάλλον σταθερά και μείωση υπάρχει σε βιομηχανική ντομάτα και βαμβάκι, που πέρασαν από χίλια κύματα στον κάμπο της Θήβας.
Ο κάμπος της Θήβας στέλνει πλέον τα προϊόντα του σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό, έχοντας ξεπεράσει «κακές» στιγμές του παρελθόντος. Ωστόσο, όπως συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα, υπάρχουν οι γνωστές παθογένειες – γήρανση του αγροτικού πληθυσμού, ελλειμματική άρδευση των καλλιεργειών και αλόγιστη επέκταση των φωτοβολταϊκών πάρκων σε καλλιεργήσιμη γη. Το τελευταίο το διαπιστώσαμε ιδίοις όμμασι, καθώς από τον παλιό δρόμο προς τις Θεσπιές βλέπαμε διαρκώς πάρκα μεγάλης ισχύος και άρα μεγάλης επιφάνειας.
Σχέδιο, υπομονή και τύχη
Το μότο του Παναγιώτη Μαρίνη είναι «Σχέδιο, υπομονή και τύχη», αφού ο ίδιος μπήκε στον τομέα της αγροτικής παραγωγής όταν ήδη είχε τελειώσει η περίοδος που η λίπανση και τα φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνταν συχνά χωρίς επιστημονική βάση στις καλλιέργειες. Οπως λέει, «για μένα η ενημέρωση του παραγωγού ήταν και είναι πρώτη προτεραιότητα, για αυτό ζητώ από τις εταιρείες με τις οποίες συνεργάζομαι να κάνουμε μέχρι και τρεις παρουσιάσεις ανά έτος για νέα προϊόντα, ώστε ο καλλιεργητής να είναι σωστά ενημερωμένος για τα σκευάσματα που θα χρησιμοποιήσει».
Πρότεινε και αναλύσεις εδάφους
Ομως, αυτό δεν του είναι αρκετό – ήθελε να φέρει μια αλλαγή στον τόπο του, και μάλιστα σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Επέλεξε λοιπόν να πειραματίζεται σε μικρές καλλιεργητικές εκτάσεις με ποικιλίες φυτών και λίπανσης, ώστε να διαπιστώνει ποιοι είναι οι καλύτεροι συνδυασμοί. Οι πειραματισμοί γίνονταν και σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και έτσι υπήρχε σε αυτούς και η «σφραγίδα» της επιστημονικής πιστοποίησης. Μέχρι τότε, οι αγρότες της περιοχής, αλλά και σε όλη σχεδόν την Ελλάδα, είχαν κυρίως την αντίληψη «έτσι το βρήκα, έτσι το κάνω», με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις να γίνονται λάθη που κόστιζαν και στο εισόδημα του καλλιεργητή, αλλά και στην ποιότητα του εδάφους.
«Ημουν ο πρώτος γεωπόνος που πρότεινε αναλύσεις εδάφους» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης «ώστε να δούμε τι θα μπορούσε να βελτιωθεί ή τι θα έπρεπε να ξεκουραστεί. Σε πολλές περιπτώσεις διαπιστώθηκαν ελλείψεις ιχνοστοιχείων που δεν γνώριζαν οι παραγωγοί. Ετσι, από τα πρώτα βήματα αγκάλιασαν αυτό το εγχείρημα. Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις οι καλλιεργητές κέρδισαν έμμεσα χρήματα, γιατί διαπίστωσαν ότι έκαναν παραπάνω λίπανση από όσο χρειάζονταν το έδαφος.
Καλύτερα εκπαιδευμένοι οι παραγωγοί
Οσον αφορά τους παραγωγούς που συνεργάζεται ο Παναγιώτης Μαρινής, θεωρεί ότι πλέον είναι πολύ καλύτερα εκπαιδευμένοι από ό,τι στο παρελθόν, τουλάχιστον όσον αφορά το καλλιεργητικό κομμάτι. Από εκεί και πέρα, δεδομένου ότι η εποχή των «παχιών αγελάδων» των επιδοτήσεων φαίνεται ότι δίνει τη θέση της σε ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, θα πρέπει ο αγρότης να γίνει και καλύτερος επιχειρηματίας, αξιοποιώντας σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία και αποκτώντας γνώση των αγορών. Αυτό το εγχείρημα είναι πολύ πιο δύσκολο και προχωρά με αργό ρυθμό.
«Νιώθω μέλος της οικογένειας Dekagro»
«Σημαντικό στοιχείο σε μια σχέση προμηθευτή – πελάτη είναι η αξιοπιστία» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης και συμπληρώνει: «Η Dekagro είναι αξιόπιστη στη συνεργασία μας και ανταποκρίνεται με ταχύτητα στις παραγγελίες μας».
Η συνεργασία με την Dekagro ξεκίνησε το 2016, αλλά στην πράξη ο Παναγιώτης Μαρίνης συνεργαζόταν σχεδόν από το ξεκίνημά του ως επιχειρηματίας με στελέχη που εργάζονταν για την προηγούμενη νομική μορφή της εταιρείας. Η συνεργασία έχει κριθεί σε δύσκολες συνθήκες, όπως αυτές του 2023, όταν οι τιμές των λιπασμάτων ήταν «χρηματιστήριο». «Τότε κάναμε διαρκώς συζητήσεις, ώστε να πετύχουμε τις καλύτερες ισορροπίες για να είναι win-win οι τιμές για όλους – και εννοείται ότι συμπεριλαμβάνω τον τελικό πελάτη, που είναι ο παραγωγός» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης.
«Το όραμα γίνεται πράξη»
Επίσης σημαντική για τον Παναγιώτη Μαρίνη είναι η μετουσίωση του οράματος της Dekagro σε πράξη. «Εχουμε κάνει αρκετές συζητήσεις με την ηγεσία της εταιρείας, και αυτά που έχω ακούσει ως επιχειρηματικά οράματα τα έχω δει στη συνέχεια να υλοποιούνται».
Η φετινή χρονιά είναι επίσης δύσκολη, και μάλιστα είναι συνέχεια της δύσκολης περσινής χρονιάς, όπου τα περισσότερα προϊόντα των παραγωγών ήταν σε χαμηλές τιμές, μερικές φορές κάτω του κόστους. Φέτος, σε αυτό έχει προστεθεί και ο πόλεμος στο Ιράν, με αποτέλεσμα να γίνονται αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των λιπασμάτων.
Σταθερές τιμές
Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Μαρίνη, «τα δύο τελευταία χρόνια, η Dekagro κράτησε σταθερές τις τιμές της, και έτσι οι συνεργάτες της είχαν την ευκαιρία να κάνουν στοκ». Αυτό σημαίνει ότι, ακόμα και σήμερα, κάποια σκευάσματα πωλούνται στους παραγωγούς στις τιμές που είχαν πριν από τον πόλεμο με το Ιράν. Το όφελος για τον παραγωγό μπορεί να είναι 15% ή και 20% χαμηλότερο σε σχέση με τις τρέχουσες τιμές, που σημαίνει σημαντική μείωση του λειτουργικού κόστους.
«Δεν νομίζω ότι υπάρχουν εταιρείες με την ευελιξία της Dekagro» λέει κλείνοντας ο Παναγιώτης Μαρίνης.
«Για πρώτη φορά χρησιμοποιήσαμε λίπανση που μειώνει το αποτύπωμα άνθρακα»
«Δουλεύουμε με όλη την γκάμα προϊόντων της Dekagro. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια προϊόντα τα οποία από την πρώτη στιγμή που τα παρουσιάσαμε στους παραγωγούς μάς έχουν εντυπωσιάσει» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης. «Για παράδειγμα η NutrActive 27-0-0 έχει πολύ περισσότερες μονάδες θειάφι σε σχέση με τον ανταγωνισμό, και αυτό είναι πολύ ωφέλιμο για τα δικά μας εδάφη που είναι αλκαλικά. Σχεδόν το 70% έως και 80% της συμβολαιακής γεωργίας που έχω στο χαρτοφυλάκιό μου βασίζεται σε αυτό το προϊόν. Δεν θα ήταν υπερβολή να πω ότι με αυτό οι αγρότες παίρνουν… υπερπαραγωγές σε σύγκριση με παρόμοια προϊόντα του ανταγωνισμού.
Επίσης, φέτος για πρώτη φορά, η Dekastim Nutrammon, η οποία είχε χρησιμοποιηθεί πέρυσι πειραματικά σε κάποιες καλλιέργειες, εφαρμόστηκε σε μεγάλες καλλιεργητικές εκτάσεις και αναμένονται οι μετρήσεις στα αλώνια για να βεβαιωθούμε ότι θα έχουμε εξίσου υψηλές αποδόσεις με τις πειραματικές καλλιέργειες. Η σειρά Dekastim Nutrammon είναι νέας γενιάς νιτρική αμμωνία με βιοδιεργετική δράση και είναι παγκόσμια καινοτομία».
Τέλος, εξαιρετικά αποτελέσματα, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Μαρίνη, «έχει δώσει η σειρά Sulfogran, η οποία είναι κοκκώδης θειική αμμωνία με μεγάλη συγκέντρωση σε σίδηρο και ψευδάργυρο, που μας έχει λύσει τα χέρια στις καλλιέργειες κηπευτικών».
Όλα αυτά, βέβαια, δεν είναι τυχαία. Πριν ο Παναγιώτης Μαρίνης προτείνει κάτι στους παραγωγούς, πειραματίζεται, συνδυάζοντας ποικιλίες με λιπάσματα. Οπότε επιλέγει, σε συνεργασία με τις εταιρείες με τις οποίες έχει συμβόλαια, τις ποικιλίες που θα έχουν το βέλτιστο αποτέλεσμα. Οπως λέει, «ειδικά φέτος εφαρμόσαμε μια πειραματική τεχνολογία λίπανσης, η οποία μειώνει το αποτύπωμα άνθρακα έως και 30%. Η εφαρμογή θα γίνει σε περίπου 10.000 στρέμματα κριθαριού, οπότε και ο παραγωγός και οι εταιρείες που αγοράζουν το συγκεκριμένο κριθάρι θα έχουν κέρδος. Ο μεν πρώτος θα έχει άμεσο κέρδος λόγω του bonus που περιμένουμε να θεσπιστεί για μείωση αποτυπώματος άνθρακα, και η εταιρεία που αγοράζει το κριθάρι γιατί θα χρησιμοποιήσει το μειωμένο αποτύπωμα άνθρακα ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των προϊόντων της».
Η προετοιμασία των αγροτών
Το μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα είναι μια απαίτηση για τις μελλοντικές καλλιέργειες, για την οποία οι παραγωγοί θα έπρεπε ήδη να προετοιμάζονται.
Η εκπαίδευση των παραγωγών
Για τον Παναγιώτη Μαρίνη η εκπαίδευση του παραγωγού είναι πρωτεύουσας σημασίας, γιατί βοηθά να χτιστεί πιο δυνατή σχέση εμπιστοσύνης με τους προμηθευτές του.
Συμβόλαια με Αθηναϊκή Ζυθοποιία και Barilla
Ήταν η βάση πάνω στην οποία «χτίστηκαν» η επιχείρηση του Παναγιώτη Μαρίνη και τα έσοδα δεκάδων παραγωγών. Ο κάμπος της Θήβας παράγει υψηλής ποιότητας κριθάρι και σιτάρι για αυτές τις εταιρείες.
Καλύτεροι ποιοτικοί έλεγχοι
Η εισαγωγή των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ ήταν καταλυτικός παράγοντας στη βελτίωση των καλλιεργειών, καθώς οι ποιοτικοί έλεγχοι ανάγκασαν τους καλλιεργητές να δείχνουν περισσότερη προσοχή στα σκευάσματα που χρησιμοποιούσαν, αλλά και να φροντίσουν σε συνεργασία με το κράτος να καθαρίσει το νερό, όπως άλλωστε δείχνουν οι τρέχουσες αναλύσεις. Επιπλέον επιβεβαίωση στη βελτίωση της ποιότητας εδάφους και νερού είναι οι πιστοποιήσεις που παίρνουν οι βιοκαλλιεργητές του νομού Βοιωτίας, οι οποίοι κάνουν πιο αυστηρές αναλύσεις. Αυτή η βελτίωση πρέπει να συνεχιστεί, γιατί ευνοεί και τις εξαγωγές των προϊόντων.
Η γη περνά σε λιγότερα χέρια
Το βλέπουμε ήδη στις ευρωπαϊκές χώρες και σταδιακά συμβαίνει στην Ελλάδα. Είναι πλέον δύσκολο για δυναμικές καλλιέργειες να είναι βιώσιμη μια έκταση με 70 ή 80 στρέμματα. Ο Παναγιώτης Μαρίνης θεωρεί ότι στο μέλλον θα δούμε καλλιέργειες που θα ξεκινούν από 400-500 στρέμματα και η πρόκληση είναι να μη γίνει αυτή η αλλαγή βίαια, επηρεάζοντας τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων. Στον νομό Βοιωτίας μεγάλες εκτάσεις γης αλλάζουν χέρια κάθε χρόνο. Το θετικό, όπως λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης, είναι ότι η καλλιεργήσιμη γη παραμένει στα χέρια καλλιεργητών που ζουν στον τόπο και όχι σε κάποια επενδυτικά σχήματα.
Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ
«Εκτός του κόστους αντιμετωπίζουμε και έλλειμμα νερού»
Ο αγρότης ήταν ανέκαθεν εκτεθειμένος στις δυνάμεις της φύσης, όμως θεωρητικά η εξέλιξη του πολιτισμού τού έδωσε εργαλεία για να προστατευθεί. Τι γίνεται, όμως, όταν τα εργαλεία αυτά δεν λειτουργούν; Για μια ακόμα χρονιά το αρδευτικό νερό του κάμπου της Κωπαΐδας αναμένεται ελλειμματικό, καθώς δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας.
Παράλληλα, αν και η στάθμη της Υλίκης κέρδισε κάποια μέτρα, είναι ακόμα μακριά από τα προ λειψυδρίας επίπεδα. Σύμφωνα με τους παραγωγούς, η ΕΥΔΑΠ συνεχίζει να κάνει υπεράντληση νερού από την Υλίκη, προκειμένου να τροφοδοτήσει τον ταμιευτήρα του Μαραθώνα και να καλύψει τις ανάγκες τοπικών βιομηχανιών.
Τα πλωτά αντλιοστάσια
Όπως λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης, «το πρόβλημα είναι χρόνιο και θα μπορούσαν να έχουν βρεθεί λύσεις προτού φτάσουμε στο σημερινό επείγον σημείο». Ενα παράδειγμα είναι η χρήση των πλωτών αντλιοστασίων που εγκατέστησε στη λίμνη Υλίκη την περσινή άνοιξη η Περιφέρεια Αττικής ως «πυροσβεστική” λύση», που όμως δεν μπορεί να λειτουργήσει εξαιτίας της μείωσης της στάθμης του νερού. Ωστόσο, υπάρχει ένα μεγάλο πλωτό αντλιοστάσιο που θα μπορούσε να παίρνει νερό από μεγαλύτερο βάθος, αλλά παραμένει αναξιοποίητο.
Προσωρινά, οι αγρότες δεν γνωρίζουν αν η ΕΥΔΑΠ θα τους παραχωρήσει αρδευτικό νερό από το κανάλι του Μόρνου, και έτσι αναδύονται οι αναμνήσεις του 2024, όταν τελικά είχε μειωθεί η αγροτική παραγωγή σε κάποιες περιοχές μέχρι και 80% εξαιτίας ελλειμματικής άρδευσης.
Πιο δύσκολα από ό,τι στο παρελθόν
«Χωρίς τον πρωτογενή τομέα δεν υπάρχει τροφή» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης και συμπληρώνει: «Αυτός για μένα είναι ο βασικός λόγος που κάνω αυτή τη δουλειά και προσπαθώ να βρίσκομαι κοντά στους παραγωγούς και να ακούω τα προβλήματά τους. Πράγματι, όσοι ζούμε στις πόλεις νομίζουμε ότι η τροφή φτάνει στα σούπερ μαρκετ σε πακέτα που πέφτουν από τον ουρανό. Ο αγρότης πρέπει να είναι πλέον σε θέση να διαχειριστεί κινδύνους από πολλές διαφορετικές πλευρές. Πόλεμοι, όπως στην Ουκρανία και στο Ιράν, εκτοξεύουν το κόστος ενέργειας και πρώτων υλών μέσα σε μια νύχτα. Η κυβέρνηση ανταποκρίνεται με μέτρα, αλλά συχνά αυτά καθυστερούν να εφαρμοστούν και σε αρκετές περιπτώσεις δεν καλύπτουν την απώλεια εισοδήματος των αγροτών. Η κλιματική αλλαγή είναι επίσης ένας απρόβλεπτος παράγοντας, ο οποίος, εκτός της λειψυδρίας, σχετίζεται με φυσικές καταστροφές που τα περασμένα χρόνια έπληξαν πολύ έντονα την περιοχή της Θεσσαλίας. Δεν είναι δυνατό να εμποδίσουμε την εκδήλωση μιας φυσικής καταστροφής, μπορούμε όμως να είμαστε προετοιμασμένοι ώστε να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της. Και σε αυτόν τον τομέα η υποστήριξη από το κράτος είναι απαραίτητη.
Θα πρέπει λοιπόν το κράτος να αποφασίσει αν θέλει να στηρίξει τον πρωτογενή τομέα και να έχει αυτάρκεια σε τροφή ή προτιμά να βασίζεται σε εισαγωγές προϊόντων, τα οποία, ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι έχουν την ίδια ποιότητα με τα εγχώρια, δεν είναι δεδομένο ότι θα είναι πάντα διαθέσιμα σε συμφέρουσες τιμές. Παράδειγμα, το βόειο κρέας, το οποίο κατά κύριο λόγο είναι εισαγόμενο και σε λιγότερο από δύο χρόνια η τιμή του έχει αυξηθεί 50%».
Το «απόστημα» των φωτοβολταϊκών με τα πάρκα των 2 MW
Πριν από μερικές δεκαετίες, τα φωτοβολταϊκά των 100 και 500 kW ήταν σχεδόν αόρατα στον κάμπο της Θήβας, και μόνο οι «απαισιόδοξοι» έβλεπαν αυτό που ερχόταν. «Σήμερα, ένα χωράφι που μπορεί να πουληθεί 1.500 ή 2.000 ευρώ/στρέμμα για καλλιέργεια φτάνει μέχρι και τα 4.000 ευρώ/στρέμμα για φωτοβολταϊκά» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης. Είναι λοιπόν αναμενόμενο, καθώς ο αγροτικός πληθυσμός γηράσκει, τα παιδιά που δεν ακολουθούν το επάγγελμα του αγρότη να βλέπουν ως ευκαιρία το να πουλήσουν τα πατρογονικά τους χωράφια σε επενδυτές φωτοβολταϊκών.
Να προστατευτεί η καλλιεργητική γη
Πλέον, πάρκα της τάξης 1 και 2 MW, που είναι διάσπαρτα σε όλη την παλαιά εθνική οδό προς τη Θήβα, δείχνουν τι πρόκειται να ακολουθήσει αν δεν μπουν όρια στην προστασία της καλλιεργητικής γης. Ηδη, μεγάλο φωτοβολταϊκό πρόκειται να υλοποιηθεί στον οικισμό Τσουκαλάδων με εγκατεστημένη ισχύ 300 MW, το οποίο θα καλύπτει έκταση 3.000 στρεμμάτων. Συνολικά, ο νομός Βοιωτίας διαθέτει πεδινές εκτάσεις 450.000 στρεμμάτων, εκ των οποίων τα 350.000 στρέμματα είναι αρδευόμενα. Ενα φωτοβολταϊκό πάρκο της τάξης του 1 MW καταλαμβάνει μέχρι 20 στρέμματα, ανάλογα με την απόδοση των πάνελ που θα χρησιμοποιηθούν. Επομένως, τα 3.000 στρέμματα που θα καλύπτει το φωτοβολταϊκό στον οικισμό Τσουκαλάδων δεν φαίνονται μεγάλη απώλεια. Το ίδιο όμως θα λέγαμε και πριν από 25 χρόνια, όταν ένα φωτοβολταϊκό της τάξης των 100 kW χρειαζόταν περίπου 4 στρέμματα.
Οπως λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης, ο αγρότης δεν μπορεί να κάνει κάτι για να εμποδίσει την επέκταση των φωτοβολταϊκών. Είναι δικαίωμα των ιδιοκτητών να πωλούν τη γη τους σύμφωνα με το συμφέρον τους. Επομένως, μόνο το κράτος με περιορισμό των αδειοδοτήσεων θα μπορούσε να ρυθμίσει τον ρυθμό ανάπτυξης.
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι το υψηλό ηλιοδυναμικό και ανεμοδυναμικό της Στερεάς Ελλάδας είναι κίνητρο για εγκαταστάσεις ΑΠΕ που αποτελούν περίπου το 44% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ της χώρας. Εκτός των φωτοβολταϊκών, στον νομό Βοιωτίας, έχουν ήδη εγκατασταθεί και λειτουργούν 73 ανεμογεννήτριες, 31 ανεμογεννήτριες έχουν άδεια και κατασκευάζονται, 28 ανεμογεννήτριες έχουν περιβαλλοντική αδειοδότηση και αναμένουν άδεια εγκατάστασης και τουλάχιστον 32 ανεμογεννήτριες έχουν λάβει άδεια παραγωγής και αναμένουν άδεια περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Δηλαδή, έχουν εγκατασταθεί και αναμένεται να εγκατασταθούν στην περιοχή συνολικά 164 ανεμογεννήτριες. Οσον αφορά τις δυναμικές καλλιέργειες, που αποτελούν το κύριο μέρος της παραγωγής του νομού Βοιωτίας, οι ανεμογεννήτριες δεν δημιουργούν προβλήματα, γιατί καταλαμβάνουν κυρίως εκτάσεις που δεν είναι καλλιεργήσιμες. Οι τομείς που επηρεάζουν κυρίως είναι η μελισσοκομία, η μη σταβλισμένη κτηνοτροφία και ο τουρισμός, που είναι σημαντική πηγή εσόδων, κάτι που δεν ισχύει για τον νομό Βοιωτίας.
Εχουμε τεχνολογία που μπορεί να λύσει προβλήματα
«Εχουμε τεχνολογία που μπορεί να λύσει προβλήματα. Και δεν αναφέρομαι μόνο στα λιπάσματα, όταν μιλάμε για τεχνολογική πρόοδο» λέει ο Παναγιώτης Μαρίνης. Υπάρχουν πλέον τεχνολογικές λύσεις, όπως η γεωργία ακριβείας, αυτοματισμοί στα αρδευτικά συστήματα και δυνατότητα πρόβλεψης καιρικών μεταβολών που θα μπορούσαν να αποσβέσουν πολλούς από τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η αγροτική παραγωγή.
Αφενός, ο αγρότης πρέπει να είναι ενημερωμένος για την ύπαρξη αυτών των λύσεων και να μπορεί να επιλέξει τις καταλληλότερες για τη δική του παραγωγή. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποια προβλήματα που δεν μπορεί να λύσει μόνος του ο αγρότης ή ένας συνεταιρισμός αγροτών – η επάρκεια νερού, για παράδειγμα, και η προστασία της καλλιεργητικής γης. Σε αυτά τα προβλήματα, όπως και στη μείωση του κόστους της αγροτικής παραγωγής, πρωταγωνιστικό ρόλο έχει το κράτος.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
