Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας που σφράγισε το ορθόδοξο δόγμα και η ιστορική διαμάχη γύρω από τη σχέση του με την Υπατία
Ο Άγιος Κύριλλος, Πατριάρχης Αλεξανδρείας, τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 9 Ιουνίου, ενώ η μνήμη του συνεορτάζεται με εκείνη του προκατόχου του, Αγίου Αθανασίου, στις 18 Ιανουαρίου. Τις συγκεκριμένες ημερομηνίες εορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Κύριλλος.
Έζησε κατά την περίοδο της βασιλείας του αυτοκράτορα Θεοδόσιος Β΄ (401–450 μ.Χ.). Ήταν ανιψιός του Πατριάρχη Θεόφιλου Αλεξανδρείας και διακρίθηκε για την εξαιρετική θεολογική και φιλολογική του κατάρτιση. Το 431 μ.Χ. προήδρευσε στην Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος, όπου καταδικάστηκαν οι διδασκαλίες του αιρετικού Νεστόριου σχετικά με το πρόσωπο της Παναγίας.
Αντικείμενο ιστορικής συζήτησης αποτελεί η πιθανή σχέση του με τη δολοφονία της νεοπλατωνικής φιλοσόφου Υπατίας. Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι είχε άμεση εμπλοκή στα γεγονότα, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή και η ευθύνη του ήταν περιορισμένες ή έμμεσες. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 27 Ιουνίου, ενώ η Λουθηρανική Εκκλησία στις 9 Φεβρουαρίου.
Απολυτίκιο
Ως κύρος ουράνιον θεολογία η ση, βραβεύει εν πνεύματι τη εκκλησία Χριστού την χάριν την ένθεον, συ γαρ καθυπογράψας της Τριάδος την δόξαν, μύστης της Θεοτόκου και υπέρμαχος ώφθης, παρ’ ης λαμπρώς εδοξάσθης, ιεράρχα Κύριλλε.
