Οι προβλέψεις για το πετρέλαιο αλλάζουν σχεδόν καθημερινά, καθώς η αγορά προσπαθεί να αποτιμήσει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους στην παγκόσμια οικονομία.
Από τις προειδοποιήσεις για πετρέλαιο στα 200 δολάρια μέχρι τις σημερινές προβλέψεις για επίπεδα κοντά στα 90 δολάρια, η αγορά πετρελαίου έχει διανύσει μια εντυπωσιακή διαδρομή μέσα σε λίγους μόνο μήνες. Στην αρχή της άνοιξης, οι φόβοι για σοβαρή διαταραχή των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή κυριαρχούσαν στις αναλύσεις. Σήμερα, στο επίκεντρο βρίσκεται η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και η πορεία της ζήτησης.
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που αλλάζει κατεύθυνση με ταχύτητα που σπάνια έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι επενδυτές καλούνται καθημερινά να σταθμίσουν αντικρουόμενα μηνύματα για τη ζήτηση, τα αποθέματα και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Από τα σενάρια πανικού στις προβλέψεις για επιβράδυνση
Λίγες εβδομάδες πριν από τη μεγάλη έξοδο του καλοκαιριού, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ασυνήθιστο φαινόμενο. Ενώ η παγκόσμια οικονομία εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης και η κατανάλωση καυσίμων δεν αυξάνεται με τους ρυθμούς που αναμένονταν, οι τιμές του πετρελαίου εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα.
Το Brent διαπραγματεύεται κοντά στα 92 – 95 δολάρια το βαρέλι, με τις καθημερινές διακυμάνσεις να καθορίζονται περισσότερο από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και λιγότερο από τη ζήτηση καυσίμων. Το αποτέλεσμα είναι ότι η τιμή που θα πληρώσει ο Έλληνας οδηγός στην αντλία αυτό το καλοκαίρι ενδέχεται να εξαρτηθεί περισσότερο από όσα συμβαίνουν στα Στενά του Ορμούζ παρά από οποιονδήποτε άλλον παράγοντα.
Οι προβλέψεις που αλλάζουν μέσα σε λίγες ημέρες
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών και των επενδυτικών οίκων δεν συγκλίνουν σε ένα κοινό σενάριο. Στις 5 Ιουνίου, η Goldman Sachs προειδοποίησε ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου δέχεται ισχυρές πιέσεις, με την κατανάλωση να εμφανίζεται σημαντικά ασθενέστερη σε μεγάλες αγορές όπως η Κίνα και η Δυτική Ευρώπη. Παρά την εικόνα αυτή, διατήρησε την πρόβλεψή της για μέση τιμή Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι στο τέταρτο τρίμηνο του 2026, επισημαίνοντας ότι οι κίνδυνοι από την πλευρά της προσφοράς παραμένουν υψηλοί.
Μόλις τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 9 Ιουνίου, η αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (EIA) παρουσίασε ένα πολύ πιο «σφιχτό» σενάριο για την αγορά. Σύμφωνα με την υπηρεσία, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου κατευθύνονται στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003, ενώ η μέση τιμή του Brent αναμένεται να διαμορφωθεί στα 105 δολάρια το βαρέλι τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.
Η ίδια έκθεση περιλαμβάνει και ένα παράδοξο καθώς η υπηρεσία μείωσε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2026 κατά 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ωστόσο εκτιμά ότι οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές εξαιτίας των προβλημάτων στην προσφορά και της αβεβαιότητας γύρω από τις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής.
Από την πλευρά της, η Barclays διατηρεί πρόβλεψη για μέση τιμή του Brent στα 100 δολάρια το βαρέλι για το 2026, θεωρώντας ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να επηρεάζουν την αγορά ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση των εντάσεων.
Γιατί η αγορά δεν κοιτάζει πλέον μόνο τη ζήτηση
Για δεκαετίες, οι αναλυτές προσπαθούσαν να προβλέψουν την πορεία του πετρελαίου κυρίως με βάση τη ζήτηση. Όσο περισσότεροι ταξίδευαν, πετούσαν ή κινούνταν με αυτοκίνητο, τόσο μεγαλύτερη ήταν η κατανάλωση καυσίμων και τόσο υψηλότερες οι τιμές.
Η Goldman Sachs επισημαίνει ότι η αγορά δίνει πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα στους κινδύνους εφοδιασμού παρά στην πραγματική κατανάλωση. Ακόμη και όταν τα στοιχεία δείχνουν αδύναμη ζήτηση, οι φόβοι για νέες διαταραχές στις ενεργειακές ροές αρκούν για να στηρίξουν τις τιμές.
Την ίδια στιγμή, αναλυτές της αγοράς υπενθυμίζουν ότι τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται με ταχείς ρυθμούς και ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις μεταφορές πετρελαίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ανοδική κίνηση των τιμών.
Τι σημαίνει για τα ελληνικά νοικοκυριά
Για την Ελλάδα, η πορεία του πετρελαίου δεν επηρεάζει μόνο τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης. Επηρεάζει το κόστος των ακτοπλοϊκών μεταφορών, τα αεροπορικά εισιτήρια, τις μεταφορές προϊόντων προς τα νησιά και συνολικά το κόστος των θερινών διακοπών.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, λίγες ημέρες πριν από την κορύφωση της θερινής περιόδου, οι προβλέψεις των μεγαλύτερων οργανισμών απέχουν έως και 15 δολάρια το βαρέλι μεταξύ τους: από τα 90 δολάρια που βλέπει η Goldman Sachs για το τέλος του έτους έως τα 105 δολάρια που εκτιμά η EIA για τους καλοκαιρινούς μήνες.
Και αυτό ίσως είναι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της φετινής αγοράς πετρελαίου, δηλαδή ότι δεν υπάρχει πλέον μία κυρίαρχη πρόβλεψη. Υπάρχει μόνο η βεβαιότητα ότι η τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα θα συνεχίσει να επηρεάζεται από γεγονότα που εξελίσσονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα ελληνικά πρατήρια.
