Μελέτη εξετάζει τον ρόλο της στάσης ύπνου και του ύψους του μαξιλαριού στην ενδοφθάλμια πίεση σε ασθενείς με γλαύκωμα
Τη στάση ύπνου ως πιθανό παράγοντα που επηρεάζει την ενδοφθάλμια πίεση σε άτομα με γλαύκωμα φέρνουν στο προσκήνιο νέα δεδομένα. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Ophthalmology έδειξε ότι η θέση με ανυψωμένο κεφάλι, με δύο μαξιλάρια, συνδέθηκε με υψηλότερη πίεση στα μάτια, μεγαλύτερες διακυμάνσεις μέσα στο 24ωρο και χαμηλότερη οφθαλμική πίεση αιμάτωσης, σε σύγκριση με την ύπτια θέση (γνωστή και ως «ανάσκελα»).
Συγκεκριμένα, από ό,τι φαίνεται, η μεγάλη ανύψωση του κεφαλιού συνοδεύεται από κάμψη του αυχένα, γεγονός που ενδέχεται να επιβαρύνει τους ασθενείς.
Τι έδειξε η έρευνα
Στη μελέτη συμμετείχαν 144 ασθενείς με γλαύκωμα. Οι ερευνητές συνέκριναν την ενδοφθάλμια πίεση, όταν κοιμούνταν ανάσκελα και όταν το κεφάλι τους ήταν ανυψωμένο – κατά περίπου 20 έως 35 μοίρες – με δύο κανονικά μαξιλάρια. Στους περισσότερους, η δεύτερη στάση συνδέθηκε με επιβάρυνση των μετρήσεων (17,42 mmHg έναντι 16,62 mmHg).
Παράλληλα, καταγράφθηκε μεγαλύτερη διακύμανση της πίεσης κατά τη διάρκεια του 24ώρου και χαμηλότερη οφθαλμική πίεση αιμάτωσης. Με άλλα λόγια, ένα προφίλ που θεωρείται λιγότερο «ευνοϊκό» για τους πάσχοντες.
Ως προς τον πιθανό «ένοχο», η ομάδα εκτιμά ότι εντοπίζεται στην κάμψη του αυχένα. Σύμφωνα με τη μελέτη, η στάση με τα δύο μαξιλάρια μπορεί να προκαλεί πίεση στις σφαγίτιδες φλέβες, επηρεάζοντας την ενδοφθάλμια πίεση.
Η οπτική των ειδικών
Σχολιάζοντας τα ευρήματα στο Fox News Digital, ο Δρ. William Lu, ιατρικός διευθυντής της Dreem Health, τα χαρακτήρισε «ενδιαφέροντα και σημαντικά», σημειώνοντας ότι αναδεικνύουν πώς ακόμη και μια τόσο απλή παράμετρος, όπως η στάση του ύπνου, μπορεί να επηρεάζει την ενδοφθάλμια πίεση.
Ο ίδιος, πάντως, ξεκαθάρισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως τα μαξιλάρια είναι από μόνα τους επιβλαβή. Όπως ανέφερε, το βάρος πέφτει κυρίως στον τρόπο χρήσης τους και στο αν το κεφάλι και ο αυχένας παραμένουν σε σωστή ευθυγράμμιση, χωρίς υπερβολική ανύψωση ή κάποια άβολη γωνία.
Στην ίδια κατεύθυνση, η Δρ. Saema Tahir, πιστοποιημένη ειδικός στην ιατρική του ύπνου, υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία υπέρ του ύπνου χωρίς μαξιλάρι είναι περιορισμένα. Το ζήτημα, κατά τη γνώμη της, δεν είναι η πλήρης απομάκρυνση του μαξιλαριού, αλλά η διατήρηση της σωστής ευθυγράμμισης της αυχενικής μοίρας, κάτι που διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ποιοι (ίσως) ωφελούνται και ποιοι όχι
Για ορισμένους ανθρώπους, ειδικά όσοι κοιμούνται ανάσκελα, η μικρότερη ή και μηδενική ανύψωση του κεφαλιού μπορεί να βοηθά στη διατήρηση πιο ουδέτερης θέσης του αυχένα. Ο Δρ. Lu σημείωσε ότι αυτό ενδέχεται να μειώνει την πίεση στην αυχενική μοίρα και να περιορίζει την πρωινή δυσκαμψία – ιδίως όταν η εναλλακτική είναι ένα πολύ παχύ ή ακατάλληλο μαξιλάρι.
Η εικόνα, όμως, δεν είναι ίδια για όλους. Για όσους επιλέγουν το πλάι, η απουσία στήριξης μπορεί να ρίχνει το κεφάλι προς τα κάτω και να επιβαρύνει τον αυχένα με την πάροδο του χρόνου. Η Δρ. Tahir προειδοποίησε ότι χωρίς επαρκή υποστήριξη μπορεί να εμφανιστούν πόνος, δυσκαμψία, πρωινοί πονοκέφαλοι ή ενοχλήσεις σε ώμους και χέρια, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η ποιότητα του ύπνου ενδέχεται να χειροτερεύσει.
Τι πρέπει να προσέχουν όσοι έχουν γλαύκωμα
Αυτό που τονίζουν οι ειδικοί δεν συνοψίζεται στο «κοιμηθείτε όλοι χωρίς μαξιλάρι», αλλά στην αποφυγή των ακραίων στάσεων. Συστήνουν προσοχή στα πολύ ψηλά ή στοιβαγμένα μαξιλάρια, καθώς και στον ύπνο μπρούμυτα, που μπορεί να ασκεί πίεση στα μάτια. Παρομοίως και στην πλάγια θέση, όπου το «κάτω» μάτι μπορεί να επιβαρύνεται περισσότερο.
Για τους ασθενείς με γλαύκωμα ή για όσους διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι η εξατομίκευση: στάση ύπνου που κρατά κεφάλι και αυχένα ευθυγραμμισμένα, χωρίς υπερβολική ανύψωση, και συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό.
